Τι είναι;
Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ) είναι η συχνότερη καλοήθης νεοπλασία στους άνδρες. Ο επιπολασμός της ΚΥΠ αυξάνεται προοδευτικά με την αύξηση της ηλικίας. Με το προσδόκιμο επιβίωσης να πλησιάζει τα 80 χρόνια σε πολλές χώρες, υπολογίζεται ότι υπάρχει μια πιθανότητα 88% για τους άνδρες αυτούς να εμφανίζουν ΚΥΠ. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ανδρών με συμπτώματα της ΚΥΠ θα αυξηθεί κατά περίπου 45% τα επόμενα 10 χρόνια.
Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι η μεγέθυνση του προστάτη. Ο προστάτης είναι ένας αδένας που έχει το μέγεθος ενός κάστανου, βρίσκεται κάτω από την κύστη του άνδρα και παράγει το 30% από το υγρό της εκσπερμάτισης. Επειδή ο προστάτης πλαισιώνει την ουρήθρα (τη δίοδο μέσα από την οποία φεύγουν τα ούρα από την κύστη), η μεγέθυνση του προστάτη συχνά πιέζει την ουρήθρα και την κύστη, εμποδίζοντας την ούρηση.
Ένας μεγάλος προστάτης μπορεί να κάνει τους μύες που υπάρχουν στο τοίχωμα της κύστης να γίνουν πιο σκληροί λόγω του ότι απαιτούνται πιο δυνατές συσπάσεις προκειμένου να βγουν τα ούρα από την στενή (πια) δίοδο της ουρήθρας. Το τοίχωμα της κύστης γίνεται πιο παχύ και λιγότερο ελαστικό με αποτέλεσμα να μειώνεται η δυνατότητά της να συγκρατεί τα ούρα. Κατά συνέπεια, ο άνδρας έχει συχνουρία και αισθάνεται απότομα και ξαφνικά επείγουσα ανάγκη ούρησης.
Δεν αποτελεί κίνδυνο για τη ζωή του ασθενή και δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η υπερπλασία οδηγεί στον καρκίνο του προστάτη. Ωστόσο, τα συμπτώματα στο κατώτερο ουροποιητικό (κύστη, ουρήθρα), μειώνουν την ποιότητα ζωής του ασθενή. Ενοχλητικά συμπτώματα μπορεί να συμβούν στο 30% των ανδρών μεγαλυτέρων των 65 ετών. Οι άντρες αυτοί περιορίζουν σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό τη λήψη υγρών πριν από ταξίδι, περιορίζουν τη λήψη υγρών πριν τον ύπνο, εμφανίζουν αδυναμία οδήγησης για 2 ώρες συνεχώς, δεν κοιμούνται αρκετά, αποφεύγουν να πηγαίνουν σε μέρη χωρίς τουαλέτα, αποφεύγουν τα υπαίθρια αθλήματα, αποφεύγουν το θέατρο, κινηματογράφο, εκκλησία κ.λ.π. Επιπλέον τα άτομα αυτά, συγκριτικά με τα άτομα χωρίς ΚΥΠ, έχουν μειωμένη ευεξία που οφείλεται στην ανησυχία που υπάρχει για τη λειτουργία του ουροποιητικού, ανησυχία για πιθανή ύπαρξη καρκίνου του προστάτη, ανησυχία σε σχέση με τη σεξουαλική λειτουργία, ανησυχία για επιδείνωση της λειτουργίας του ουροποιητικού κ.α. Οι άνδρες ηλικίας 55 - 65 χρόνων με μέτρια και σοβαρά συμπτώματα του ουροποιητικού, έχουν χειρότερη ποιότητα ζωής συγκριτικά με τους υγιείς άνδρες της ίδιας ηλικίας.
Αίτια
Δεν είναι ακόμη γνωστά τα ακριβή αίτια της υπερπλασίας του προστάτη. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ο ρόλος των ανδρικών ορμονών.
Συμπτώματα
-
Συχνή ή ξαφνική ανάγκη ούρησης, αργή, αδύναμη ή διακεκομμένη ροή των ούρων, μικρές ποσότητες ούρων (έως και σταγόνες)
-
Πόνος κατά την ούρηση
-
Ανάγκη για ούρηση αρκετές φορές κατά την διάρκεια της νύχτας
-
Αίμα στα ούρα
Πρόληψη
Μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε τρόπους πρόληψης της υπερπλασίας
Διάγνωση
Οι ελάχιστες διαγνωστικές εξετάσεις περιλαμβάνουν
-
Δακτυλική εξέταση του προστάτη. Ο ιατρός σας, φορώντας γάντια και με λιπαντική αλοιφή, εισάγει ένα δάκτυλο (τον δείκτη) στο ορθό (παχύ έντερο) προκειμένου να ψηλαφίσει τον προστάτη και να διαπιστώσει αν υπάρχουν ανωμαλίες στο μέγεθος, το σχήμα και την υφή του. Αν και η εξέταση αυτή μπορεί να προκαλέσει κάποια δυσφορία, δεν είναι επίπονη και διαρκεί λίγα μόνο λεπτά.
-
Εξετάσεις αίματος (PSA). Το PSA είναι ένζυμο που παράγεται από τα κύτταρα του προστάτη και ο ρόλος του είναι να ρευστοποιεί το σπέρμα μετά την εκσπερμάτιση. Συνήθως, μικρή μόνο ποσότητα του PSA βρίσκεται στο αίμα, αλλά όταν υπάρχει υπερπλασία του προστάτη, η ποσότητα αυτή είναι αυξημένη.
-
Γενική εξέταση ούρων, δίνει στοιχεία για την ύπαρξη φλεγμονής ή αιματουρίας.
-
Μέτρηση της κρεατινίνης στο αίμα, για να διαπιστωθεί το αν υπάρχει κάποια δυσλειτουργία στα νεφρά
Τα ευρήματα των παραπάνω εξετάσεων και το ιστορικό του ασθενούς θα καθορίσουν την ανάγκη να διενεργηθούν περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις όπως:
-
Απεικόνιση του κατώτερου ουροποιητικού, δηλαδή της κύστης, με υπερηχογράφημα. Η εξέταση αυτή δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας σε όλους τους ασθενείς αλλά βοηθά στην διάγνωση επιπλοκών της νόσου.
-
Απεικόνιση του ανώτερου ουροποιητικού με υπερηχογράφημα ή ενδοφλέβια ουρογραφία παρέχει πληροφορίες για την λειτουργία των νεφρών.
Το διορθικό υπερηχογράφημα είναι η μέθοδος για τον καθορισμό του όγκου του προστάτη και το περίγραμμά του. Η απεικόνιση του προστάτη με υπερηχογράφημα, είτε διορθικό είτε διακοιλιακό είναι προαιρετική.
-
Η κυστεοσκόπηση συνιστάται όταν υπάρχει υποψία άλλων παθολογικών καταστάσεων του κατώτερου ουροποιητικού (κύστη, ουρήθρα) ενώ βοηθά επίσης στην εκτίμηση του μεγέθους και του σχήματος του προστάτη.
-
Ουροροομετρία- Πρόκειται για εύκολη και ανώδυνη εξέταση που καθορίζει το χρόνο της ούρησης, την ταχύτητα ροής και την ποσότητα των ούρων. Ο υπολογισμός του ποσού των ούρων που παραμένουν στην κύστη μετά την ούρηση είναι συνήθως χρήσιμος και γίνεται με το υπερηχογράφημα ή με τοποθέτηση καθετήρα. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να γίνει και ουροδυναμικός έλεγχος για τον ακριβή καθορισμό της ύπαρξης απόφραξης από τον προστάτη.
Θεραπεία
-
Απλή παρακολούθηση. Στις περιπτώσεις που τα συμπτώματα είναι ήπια ενδέχεται να μην χρειαστεί η θεραπεία αλλά ο τακτικός έλεγχος για την εξέλιξη. Μάθε περισσότερα
-
Θα πρέπει να αποφεύγεται η λήψη μεγάλης ποσότητας αλκοόλ ή υγρών, ιδιαίτερα κατά την διάρκεια της νύχτας
-
Φαρμακευτική αγωγή. Ο ιατρός σας μπορεί να σας συστήσει την χρήση φαρμάκων (π.χ. φιναστερίδη ή ντουταστερίδη) για να περιοριστεί ο όγκος του προστάτη, ή φάρμακα που χαλαρώνουν τους μύες του προστάτη (α - αναστολείς) για την ταχεία ανακούφιση των συμπτωμάτων. Μάθε περισσότερα
-
Διουρηθρική αφαίρεση του προστάτη είναι η πιο συχνή χειρουργική θεραπεία. Με την μέθοδο αυτή αντιμετωπίζεται το 70-80% των αδενωμάτων. Ένα ειδικό εργαλείο εισάγεται από το πέος στην ουρήθρα και φτάνει μέχρι την κύστη. Στην άκρη του υπάρχει ένας ειδικός μηχανισμός που κόβει τον προστάτη σε μικρά κομμάτια (φέτες) τα οποία αφαιρούνται διορηθρικά. Μάθε περισσότερα
-
Διουρηθρική τομή του αυχένα του προστάτη. Στην περίπτωση αυτή, γίνεται τομή στο σημείο που ο προστάτης ενώνεται με την κύστη. Με αυτόν τον τρόπο, χαλαρώνει το στόμιο της κύστης ( ο αυχένας της κύστης) μειώνοντας την απόφραξη της ροής των ούρων από την κύστη. Η μέθοδος αυτή ενδείκνυται σε μικρά αδενώματα, σε υπερτροφικό αυχένα και σε ηλικιωμένα άτομα.
-
Ανοιχτή προστατεκτομή- Όταν ο προστάτης είναι ιδιαίτερα μεγάλος, χρειάζεται να γίνει χειρουργική αφαίρεση του προστάτη μέσα από τομή που γίνεται συνήθως στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Μάθε περισσότερα
-
Διουρηθρική προστατεκτομή με laser- είναι μια νέα τεχνική με αποτελέσματα εφάμιλλα της κλασικής διουρηθρικής προστατεκτομής.
-
Διουρηθρική θεραπεία του προστάτη με μικροκύματα- Υπερθερμία. Δίνεται θερμότητα στους ιστούς του προστάτη για να μειωθούν τα συμπτώματα της υπερπλασίας. Το πλεονέκτημα αυτής της θεραπείας είναι ότι μπορεί να εφαρμοστεί στα εξωτερικά ιατρεία ή σε εξασθενημένους ασθενείς που πάσχουν από άλλα προβλήματα υγείας.
Πότε να επικοινωνήστε με τον ιατρό σας
Όταν διαπιστώσετε ότι υπάρχουν τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω, επισκεφτείτε τον ιατρό σας.
Μάθε περισσότερα…