Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας με διαστάσεις 3x4cm και βάρος 10-20 γραμμάρια σε σχήμα κάστανου. Βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και πάνω από το τελικό τμήμα του εντέρου, το ορθό. Πάνω από τον προστάτη βρίσκονται οι σπερματοδόχες κύστεις, όργανα επίσης του αναπαραγωγικού συστήματος.
Εξωτερικά ο προστάτης περιβάλλεται από ένα ινομυώδες περίβλημα που επεκτείνεται εσωτερικά και δημιουργεί θυλάκους. Αυτό είναι το στηρικτικό στρώμα του προστάτη. Μέσα υπάρχουν τα αδενίδια, από όπου παράγεται το προστατικό υγρό που  αποθηκεύεται στον αδένα και εξωθείται κατά την εκσπερμάτιση μέσω μυϊκών συσπάσεων του προστάτη προς την ουρήθρα. Την στιγμή εκείνη κλείνει ο αυχένας της κύστης ώστε το σπέρμα να μην φύγει προς τη κύστη. Μέσα από τον προστάτη διέρχονται οι εκσπερματιστικοί πόροι για να καταλήξουν στο σπερματικό λοφίδιο, ένα έπαρμα της ουρήθρας, όπου εκβάλλουν.
Ο προστάτης περιβάλλει κυκλοτερώς το τελικό τμήμα της ουρήθρας που λέγεται γι’αυτό προστατική ουρήθρα και εκτείνεται από το σπερματικό λοφίδιο, μέχρι τον αυχένα της ουροδόχου κύστης. Ανάλογα με τη σύστασή του, ο προστάτης χωρίζεται σε ζώνες:
¨      Η μεταβατική ζώνη περιβάλλει την ουρήθρα κοντά στην κύστη και είναι αυτή που υπερτρέφεται στην καλοήθη υπερπλασία του προστάτη.
¨      Η κεντρική ζώνη εκτείνεται πίσω και κάτω από την μεταβατική και περικλείει τους εκσπερματιστικούς πόρους.
¨      Η περιφερική ζώνη που εκτείνεται περιφερικά από τις προηγούμενες προς το έντερο, και από όπου ξεκινά περίπου το 80% των καρκίνων του προστάτη.
¨      Και τέλος η ινομυώδης ζώνη που βρίσκεται πρόσθια και επάνω από την ουρήθρα.
Στην υπερπλασία του προστάτη η αύξηση της μεταβατικής ζώνης πιέζει τις άλλες και πρακτικά καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του αδένα, σε μερικές δε περιπτώσεις εισχωρεί και μέσα στην κύστη και τότε μιλάμε για ανάπτυξη μέσου λοβού. Σε αυτή την στενή ανατομική σχέση προστάτη-ουρήθρας-κύστης οφείλονται τα προβλήματα της ούρησης που σχετίζονται με τις παθήσεις του προστάτη.